Republika Zielonego Przylądka

República de Cabo Verde Republika Zielonego Przylądka
Flaga Republiki Zielonego Przylądka Godło Republiki Zielonego Przylądka
Dewiza: (port.) Unidade, Trabalho, Progresso (Jedność, Praca, Postęp)
Hymn: Cântico da Liberdade
Język urzędowy	portugalski
Stolica	Praia
Ustrój polityczny	republika
Głowa państwa	prezydent Pedro Pires
Szef rządu	premier José Maria Neves
Powierzchnia  • całkowita  • wody śródlądowe	164. na świecie 4 033 km² ~0%
Liczba ludności (2005)  • całkowita   • gęstość zaludnienia	172. na świecie 418 224 103 osób/km²
Jednostka monetarna	escudo Zielonego Przylądka (CVE)
Niepodległość	od Portugalii 5 lipca 1975
Strefa czasowa	UTC -1
Kod ISO 3166	CV
Domena internetowa	.cv
Kod samochodowy	CV
Kod telefoniczny	+238

Republika Zielonego Przylądka (port. Cabo Verde, República de Cabo Verde) – państwo wyspiarskie na Oceanie Atlantyckim, położone 620 km na zachód od zachodnich wybrzeży Afryki, geograficznie tożsame z Wyspami Zielonego Przylądka wraz z wodami terytorialnymi.^[1]

Zawartość 1 Pochodzenie nazwy 2 Ustrój polityczny 3 Geografia 4 Ludność 5 Języki 6 Nota historyczna 7 Gospodarka 8 Podział administracyjny 9 Kultura 10 Źródła 11 Linki zewnętrzne

Pochodzenie nazwy

Nazwa państwa pochodzi od znajdującego się na wschód od wysp Przylądka Zielonego – najbardziej na zachód wysuniętego punktu kontynentalnej Afryki. Do mieszkańców tego kraju w języku polskim stosuje się niekiedy nazwą nawiązującą do portugalskiego określenia Wysp – Kabowerdeńczycy.

Ustrój polityczny

Republika Zielonego Przylądka jest demokratyczną republiką wielopartyjną. Na czele państwa stoi prezydent. Głównymi siłami politycznymi w państwie są: Afrykańska Partia Niepodległości Wysp Zielonego Przylądka (PAICV) i Ruch dla Demokracji (MPD).

Geografia

Wyspy Zielonego Przylądka stanowią archipelag położony w środkowej części Oceanu Atlantyckiego, 620 km na zachód od wybrzeży Afryki, na wysokości Przylądka Zielonego.

Archipelag ten składa się z 10 głównych wysp i 5 mniejszych wysepek. Dzielą się one na dwie grupy: Wyspy Zawietrzne (Ilhas de Barlavento) i Podwietrzne (Ilhas de Sotavento). Wyspy Zawietrzne to położone na północy wyspy: Santo Antão, São Vicente, Santa Luzia, São Nicolau, Sal i Boa Vista. Wyspy Podwietrzne leżą na południu, są to Maio, Santiago, Fogo i Brava. Wnętrza wysp są górzyste z najwyższym szczytem Pico – 2829 m n.p.m. Wyspy zajmują powierzchnię 4033 km². Wszystkie, oprócz wyspy Santa Luzia, są zamieszkane.

Główne miasta: (stan na 1 stycznia 2005 r.): Praia – 113 364 mieszkańców, Mindelo – 70 611 mieszkańców, Santa Maria – 17 231 mieszkańców, Santa Cruz – 9488 mieszkańców, São Filipe – 8189 mieszkańców.

Ludność

Do czasu odkrycia Wyspy pozostawały niezamieszkane. Dzisiejsi mieszkańcy są potomkami niewolników sprowadzanych do pracy (głównie z terenu dzisiejszego Senegalu) i portugalskich kolonistów.

Około 3/4 społeczeństwa stanowią Mulaci, reszta jest pochodzenia murzyńskiego. Na wyspach żyje także kilka tysięcy osób pochodzenia europejskiego, zwłaszcza portugalskiego. Na wyspach żyje ok. 435 tys. osób (2000 r.), natomiast poza granicami kraju, zwłaszcza w USA, Portugalii i Holandii żyje liczna diaspora, szacowana na ok. 700 tys. osób, z czego ok. 500 tys. w USA.

Ponad połowa ludności zamieszkuje główną wyspę archipelagu – Santiago.

Około 96% społeczeństwa wyznaje katolicyzm, a 2% stanowią protestanci. Reszta nie wyznaje religii lub należy do innych ruchów religijnych jak anglikanie, Świadkowie Jehowy czy mormoni.

Wg spisu z 2000 kobiety stanowiły 51,9% społeczeństwa, a mężczyźni – 48,1%. 3/4 ludności nie skończyło 15 lat; średni wiek w 2000 wynosił 17,4. Sytuacja taka jest wynikiem nie tyle wysokiego przyrostu naturalnego (wynoszącego ok. 2,4% rocznie), ile zachwiania równowagi wskutek emigracji dorosłych.

Przeciętne gospodarstwo domowe na wyspach składa się z 4,6 osoby. Znaczną część społeczeństwa stanowią samotni rodzice lub osoby żyjące w wolnych związkach, jedynie ok. 20% dorosłej populacji zawarło formalny ślub. Zwyczaj niezawierania małżeństw jest spuścizną portugalskiego systemu prawnego, który zabraniał małżeństw pomiędzy wolnymi a niewolnikami.

Występująca niekiedy w okresie poprzednim poligamia obecnie nie występuje.

Języki

Językiem urzędowym na wyspach jest język portugalski, jednak większość ludności posługuje się językiem kreolskim tzw. krioulo, występującym w kilku odmianach. Jego podstawą jest na ogół język portugalski, zaś na poszczególnych wyspach duży udział w wykształceniu dialektów miały różne języki – na Sao Vincente – francuski, na Boa Vista – włoski, na Brava – angielski. Od kilku lat nasilają się żądania przyznania językowi kreolskiemu statusu języka urzędowego. Powszechna, zwłaszcza wśród młodszego pokolenia jest znajomość francuskiego, nauka którego jest w szkołach obowiązkowa.

Nota historyczna

Wyspy Zielonego Przylądka były niezamieszkane aż do kolonizacji portugalskiej. Pierwszą z Wysp Zielonego Przylądka – Boa Vista, odkrył w 1456 Alvise Cadamosto – wenecki żeglarz w służbie portugalskiej. Data ta jest uważana za datę odkrycia Wysp, aczkolwiek większa część archipelagu została odkryta dwa lata później – w 1458 przez Portugalczyka António da Noli, który nadał im obecną nazwę. Był on także pierwszym gubernatorem Wysp. Osadnictwo na wyspach rozpoczęło się od powstania w 1461 niewielkiej portugalskiej bazy wojskowej na wyspie Santiago. Od 1496 archipelag oficjalnie stał się portugalską kolonią. W 1513 przeprowadzono pierwszy spis ludności na Wyspach Zielonego Przylądka. Według jego wyników na Archipelagu żyło 162 mieszkańców, w tym 58 białych osadników, 16 wolnych Murzynów i 12 duchownych; resztę stanowili żołnierze i więźniowie. Spis nie uwzględniał niewolników; szacuje się, że w okresie tym żyło ich ok. 13 000. W 1532 na wyspie ustanowione zostało pierwsze biskupstwo.

Od czasu odkrycia wyspy były ważnym punktem na drodze między Portugalią a Indiami, zaś w latach 1500–1620 wyspa Santiago była głównym centrum światowego handlu afrykańskimi niewolnikami. W latach następnych znaczenie Wysp jako w tej dziedzinie nieco spadło; ponowny rozkwit handlu niewolnikami rozpoczął się na początku XVIII wieku i był związany z ich dostawami do angielskich kolonii w Ameryce Północnej. Także w XVIII wieku wyspy były ważnym portem wielorybniczym. Koniec XVIII wieku to początek upadku gospodarczego Wysp Zielonego Przylądka, związany z końcem handlu niewolnikami. Wówczas rozpoczęła się emigracja ludności do USA i Brazylii. Wkrótce potem także wielorybnicy wytępili północnoatlantyckie stada wielorybów i zaczęli poszukiwać nowych łowisk. W XIX wieku wyspy na krótko stały się ważnym punktem na mapie żeglugi, a to dzięki temu, iż stanowiły centrum załadunku węgla dla parowców kursujących po Oceanie Atlantyckim. Po wybudowaniu Kanału Sueskiego – od lat 70. XIX wieku znaczenie Wysp jako portu tranzytowego w drodze do Azji spadło zupełnie. Przez cały XIX wieku i w wieku XX Wyspy opuszczało wielu mieszkańców, którzy za granicą szukali lepszego życia. Kryzys gospodarczy nie został praktycznie przełamany do dziś, mimo iż po uzyskaniu niepodległości kolejne rządy podejmowały liczne starania w tym zakresie.

W XX wieku pojawił się ruch narodowowyzwoleńczy, który spowodował, iż Wyspy przestały być kolonią, a stały się zamorską prowincją Portugalii (1951), zaś po rewolucji goździków (1974) Portugalia zgodziła się na przyznanie niepodległości. Nastąpiło to 5 lipca 1975.

Do listopada 1980 główna partia kraju, która wywalczyła dla Wysp niepodległość – Afrykańska Partia Niepodległości Gwinei i Wysp Zielonego Przylądka (PAIGC), była wspólną dla Republiki i dla Gwinei Bissau. Po tej dacie drogi partii obu krajów rozeszły się – wyspiarska część partii nie godziła się na połączenie obu państw. W styczniu 1981 rozpad partii został formalnie potwierdzony poprzez zmianę nazwy wyspiarskiej partii na Afrykańska Partia Niepodległości Wysp Zielonego Przylądka (PAICV). Do 1991 była ona jedyną partią w Republice, następnie wprowadzono system wielopartyjny. Wkrótce potem partia ta utraciła władzę na rzecz Ruchu dla Demokracji (MPD). Odzyskała ją po 10 latach – w 2001.

W 1995 na wyspach wybuchła epidemia cholery – zachorowało ponad 10 000 osób, z których 210 zmarło.

W 1996 reprezentacja kraju po raz pierwszy wzięła udział w Igrzyskach Olimpijskich.

Mimo niewielkiego znaczenia Republika Zielonego Przylądka stara się uczestniczyć w życiu politycznym kontynentu afrykańskiego; w latach 80. zaangażowała się np. w sprawie walki o niepodległość Namibii.

Gospodarka

Główną gałęzią gospodarki jest rolnictwo – na potrzeby własnego rynku uprawia się m.in. kukurydzę, ziemniaki, maniok, groch, a ponadto – zarówno na własne potrzeby, jak i na eksport – orzechy kokosowe, trzcinę cukrową, banany i daktyle. Uprawa roli jest utrudniona przez skrajnie suchy klimat – na wielu wyspach jest zbyt mało wody, by prowadzić działalność rolniczą. Ziemie uprawne stanowią ok. 16% powierzchni kraju.

Dużą rolę odgrywa rybołówstwo, jednak możliwości połowowe nie są w pełni wykorzystane przez lokalnych rybaków. Powodem tego jest niski poziom technologiczny miejscowych rybaków; większość ryb łowionych na wodach Republiki wpada w sieci zagranicznych łowców. Spore znaczenie ma także związane z rybołówstwem przetwórstwo ryb. Głównym gatunkiem połowowym jest tuńczyk. Oprócz ryb łowi się i przetwarza m.in. langusty.

Poza rybami i pewnymi produktami rolnymi eksport obejmuje także m.in. tekstylia i półprodukty do produkcji butów i wyrobów skórzanych.

Import obejmuje głównie artykuły spożywcze – 90% środków żywnościowych pochodzi z tego źródła. Ponadto na wyspy przywożone są towary przemysłowe, zwłaszcza elektronika, i maszyny i statki.

Głównymi partnerami handlowymi kraju są Portugalia, Holandia i Wielka Brytania.

Pewne znaczenie dla gospodarki kraju ma także turystyka; ostatnio jej znaczenie powoli rośnie, zaś dochody z tego źródła corocznie zwiększają się kilka procent. Obecnie turystyka dostarcza ok. 10% PKB. Turystyka ma zarówno charakter wypoczynkowy, jak też polega na odwiedzinach rodzin przez zamieszkałych za granicą obywateli. Wyspy są także doceniane przez żeglarzy i surferów.

Na terenie kraju nie ma złóż ważnych surowców mineralnych. W większych ilościach występuje jedynie bazalt, kaolin i gips. Pozyskuje się je w celu wytwarzania wyrobów dla przemysłu budowlanego i w niewielkich ilościach – na eksport. Wyspy eksportują też sól pozyskiwaną z wody morskiej.

Około 2/3 rodzin posiada krewnych za granicą; środki finansowe przysyłane przez nich stanowią ok. 20–25% PKB.

Wyspy korzystają z pomocy międzynarodowej, która jest przyznawana dość hojnie z uwagi na demokratyczny system prawny i brak naruszeń praw człowieka. Republika zajmuje jedno z pierwszych w Afryce miejsc pod względem pomocy zagranicznej w przeliczeniu na 1 mieszkańca.

Podział administracyjny

Od 2005 terytorium państwa dzieli się na 22 jednostki administracyjne zwane concelho (l.mn. – concelhos), są to:

1. Boa Vista,
2. Brava,
3. Maio,
4. Mosteiros,
5. Paúl,
6. Praia,
7. Porto Novo,
8. Ribeira Grande,
9. Ribeira Grande de Santiago,
10. Sal,
11. Santa Catarina,
12. Santa Catarina do Fogo,
13. Santa Cruz,
14. São Domingos,
15. São Filipe,
16. São Lourenço dos Órgãos,
17. São Miguel,
18. São Nicolau,
19. São Salvador do Mundo,
20. São Vicente,
21. Tarrafal,
22. Tarrafal de São Nicolau.

Kultura

Kultura Wysp powstała ze zmieszania się kultury europejskiej, zwłaszcza portugalskiej, z elementami afrykańskimi. Najbardziej znanym twórcą pochodzącym z tego kraju jest śpiewaczka Cesária Évora i piosenkarka Lura. Literatura tworzona przez pisarzy pochodzących z Republiki Zielonego Przylądka, jest jedną z bogatszych w Afryce.

Źródła

Linki zewnętrzne

• (pt) Página Oficial do Governo de Cabo Verde

Losowe 3 dowcipy

Spotykają się dwaj przyjaciele . Jeden taki smutny, w depresji, mówi, że wszystko mu zbrzydło, sprzykrzyło się. - Tak nie można. się smucić Pójdziemy do mnie, wypijemy... - Taa, pić, znowu z tobą pić... - No dlaczego tylko pić? Posiedzimy, przegryziemy... - Taa, żreć, znowu z tobą żreć... - I moja żona będzie zadowolona jak nas odwiedzisz... - Taa, ruchać , znowu ruchać...
Dowcipy o seksie - kawały erotyczne dla dorosłych

Jacek Soplica miał długie rzęsy i dlatego nazywali go wąsalem.
Śmieszne teksty z zeszytów szkolnych

Suma to nie wynik dodawania, tylko msza rano w niedziele.
Śmieszne teksty z zeszytów szkolnych

Wiadomości powiązane z Republika Zielonego Przylądka

Odkryto najstarsze fortyfikacje na ziemiach polskich

Najstarsze fortyfikacje na ziemiach polskich znajdują się w Dzielnicy, wiosce gminy Cisek. Zbudowali je około 5,5 tys. lat p.n.e. osadnicy z kręgu tzw. kultury ceramiki wstęgowej rytej

Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80273,565 8463,Odkryto_labirynt_prarolnikow.html?skad=rss.

"Zobaczycie samobójstwo na ekranie. Tego chcecie"

Wojciech Glanc, brzuchomówca znany z udziału w programach "Big Brother" i "Mam Talent" zapowiada w internecie, że zobaczymy film z samobójstwem. 9-minutowe nagranie, które wrzucił na You Tube, hula po sieci. - Popełni Pan samobójstwo? - pytam. - Film będzie szokujący dla tych, którzy się spodziewają, że umrę - mówi Glanc.

Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,584 6555,_Zobaczycie_samobojstwo_na_ekranie__Tego_chce cie_.html?skad=rss.

Polska wieś nie chce dróg i kanalizacji tylko internetu

Drogi? To już było. Kanalizację się robi. Teraz małym miejscowościom marzy się bezprzewodowy internet

Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,558 2946,Hot_spot_i_Wi_Fi_dla_wsi.html?skad=rss.

Fan Wałęsy pokieruje Białym Domem Obamy

Rahm Emanuel, kongresmen z Chicago znany z częstego zabierania głosu w polskich sprawach, został poproszony przez Baracka Obamę o pokierowanie jego administracją - pisze z USA specjalny wysłannik Gazeta.pl Marcin Gadziński.

Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,87935,588 7210,Bliski_przyjaciel_Polakow_pokieruje_Bialym_Do mem_Obamy.html?skad=rss.

Strzelanina w siedzibie Demokratów. Szef partii ranny

Szef Demokratów w amerykańskim stanie Arkansas został postrzelony siedzibie partii i w stanie krytycznym trafił do szpitala. W lokalu zajmowanym przez działaczy partyjnych doszło do incydentu. Wszedł do niego uzbrojony mężczyzna i oddał trzy strzały, po czym uciekł z miejsca zdarzenia niebieską ciężarówką - informuje telewizja FOX News powołując się na lokalną stację telewizyjną.

Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80277,558 7622,Strzelanina_w_siedzibie_Partii_Demokratycznej _w_Arkansas.html?skad=rss.

BBC: Rosja nie wpuściła części obserwatorów UE

Rosyjskie oddziały nie wpuściły grupy unijnych obserwatorów i dziennikarza BBC do strefy buforowej na rosyjsko-gruzińskiej granicy - poinformowała telewizja BBC. Unijni obserwatorzy rozpoczynają dziś misję w Gruzji. Mają monitorować zawieszenie ognia między Rosją a Gruzją.

Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80277,575 5260,Rosjanie_nie_wpuscili_dziennikarzy_i_obserwat orow.html?skad=rss.

Sławomir Nowak krytykuje opozycję: "PiS jak pijany płotu trzyma się kryzysu"

Prezydent mówi o spotkaniu z premierem, by omówić "sprawy gospodarcze". PiS chce rozmów z PO o kryzysie finansowym. Jednak Sławomir Nowak z kancelarii premiera uspokaja. "PiS jak pijany płotu trzyma się mantry, że Polsce zagraża niebezpieczeństwo. To niedpowiedzialne" - mówi w RMF.

Więcej: http://www.dziennik.pl/polityka/article246493/PiS_ jak_pijany_plotu_trzyma_sie_kryzysu.html#reqRss.

Wicepremier Pawlak zdradza plany rządu: Łukaszenka ogrzeje Polskę

Do czego może się przydać Białoruś? Na przykład do produkcji prądu. "Polska może przenieść część produkcji energii elektrycznej na Białoruś albo Ukrainę, jeśli nie zostaną spełnione polskie postulaty w sprawie pakietu klimatyczno-energetycznego" - mówi w Brukseli wicepremier Waldemar Pawlak.

Więcej: http://www.dziennik.pl/polityka/article266776/Luka szenka_ogrzeje_Polske.html#reqRss.

Wiesław Ziółkowski nowym burmistrzem Lubomierza

Wiesław Ziółkowski (PO) zgłoszony przez komitet "Nasza Gmina" został nowym burmistrzem Lubomierza (Dolnośląskie). W drugiej turze przedterminowych wyborów pokonał bezpartyjnego Marka Misiewicza.

Więcej: http://wiadomosci.onet.pl/1820946,11,1,1,,item.htm l.

Adwokaci z Krakowa się nie lustrują

"Rzeczpospolita": Krakowska Okręgowa Rada Adwokacka jako jedyna od pół roku nie przysłała do IPN oświadczeń lustracyjnych swoich członków. Instytut Pamięci Narodowej chce, by w tej sprawie interweniował minister sprawiedliwości Zbigniew Ćwiąkalski.

Więcej: http://wiadomosci.onet.pl/1857926,11,1,1,,item.htm l.


Gość Radia PiN

Gościem Cezarego Szymanka był Jacek Krawiec - prezes PKN Orlen.

"Zgrzeszyłem, popieram in vitro"

Janusz Kochanowski powiedział w Radiu Zet, że popiera metodę zapłodnienia in vitro w przypadku związków - przede wszystkim małżeństw - które zapewniają dziecku należyte wychowanie i opiekę. Rzecznik Praw Obywatelskich zaznaczył jednocześnie, że rozumie sprzeciw Kościoła w tej sprawie. Na uwagę Moniki Olejnik, że "wierny syn Kościoła powinien być przeciwnikiem in vitro", odpowiedział: "No to zgrzeszyłem".

"Premier może być zmęczony rządzeniem"

Donald Tusk może być zmęczony jak każdy premier. Pracuje naprawdę gigantycznie, jestem pełen podziwu, że nadąża z tym wszystkim i starcza mu zdrowia - powiedział w "Sygnałach Dnia" Waldy Dzikowski, poseł PO.

Gość Radia PiN

Gościem Cezarego Szymanka był Artur Kluczny - wiceprzewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego

Gowin: doktryna religijna nie dla polityka

Niezależnie od tego, jakie są moje własne przekonania religijne, jako polityk nie mogę kierować się doktryną religijną, muszę kierować się przesłankami moralnymi i poczuciem odpowiedzialności za wypracowanie kompromisu społecznego - powiedział w "Sygnałach Dnia" poseł PO Jarosław Gowin.

"Nie radzimy sobie w walce z terrorystami"

Niestety problem polega na tym, że nie radzimy sobie w walce z terrorystami i to jest kolejny sygnał, że terroryzm, konieczność walki, to jest dla współczesnego świata jedno rzeczywiście z najważniejszych wyzwań - mówi Janusz Zemke "Gość Radia Zet".

Prezes PiS: martwię się, bo rząd zmierza donikąd

Ja się martwię z tego powodu, że rząd brnie z ogromną zaciekłością drogą, która prowadzi donikąd - mówił w "Sygnałach Dnia" prezes PiS, były premier Jarosław Kaczyński.

Gość Radia PiN

Gośćiem Cezarego Szymanka jest prof. Andrzej Sławiński z Rady Polityki Pieniężnej.

Gość Radia PiN

Gośćmi Cezarego Szymanka będą: - Michał Dybuła - główny ekonomista BNP Paribas Polska, - Maciej Grelowski - Bussines Centre Club.

Schetyna: szef ABW nie powinien zostać zdymisjonowany

Szef ABW Krzysztof Bondaryk powinien pozostać na stanowisku. Wysoko oceniam jego pracę - mówił Grzegorz Schetyna w Radiu Zet, komentując niedzielny incydent w Gruzji.

G:0,M:0,Y:0


SN Tutoriale Photoshop - niemiecki świdnik - Pozycjonowanie tanio - mojito - Znaczenie snów - szukam pracy
EL
GL panstwa - Szpital Kartuzy - Polityka - Królowie Polska - Królowie Polska - Królowie Polska - Królowie Polski - Polityka - Polityka - Polityka