|
Polityka |
Polityka (z gr. polis - państwo-miasto) jest pojęciem właściwym naukom społecznym, rozumianym wielorako.
Pierwotnie, w klasycznej teorii polityki Arystotelesa, jako rodzaj sztuki rządzenia państwem, której celem jest dobro wspólne. W starożytności i średniowieczu dominowała podobna idealizacja polityki i polityków i wywodzenie jej źródeł z praw natury bądź woli sił nadprzyrodzonych, służąca uzasadnianiu nierównoprawnych podziałów na uprzywilejowanych rządzących i podporządkowanych ich interesom poddanych.
Zapoczątkowane w czasach nowożytnych procesy demokratyzacji sprzyjały obiektywizacji poglądów na genezę i społeczną rolę polityki i polityków. Wyrazem tego współczesna definicja zakładająca, że polityka to uzgadnianie zachowań współzależnych społeczeństw o sprzecznych interesach. Jej szersza wykładnia wyjaśnia, iż polityka to działalność polegająca na przezwyciężaniu sprzeczności interesów i uzgadnianiu zachowań współzależnych grup społecznych i wewnątrz nich za pomocą perswazji, manipulacji, przymusu i przemocy, kontestacji, negocjacji i kompromisów, służąca kształtowaniu i ochronie ładu społecznego korzystnego dla tych grup stosownie do siły ich ekonomicznej pozycji i politycznych wpływów. Realia dziejów ludzkości i współczesności dowodzą, że polityki korzystnej dla wszystkich po równo zazwyczaj nie ma[1].
Podobnie definiuje politykę Stephen D. Tansey konstatując że polityka obejmuje szeroki wachlarz sytuacji, w których ludzie kierujący się odmiennymi interesami działają wspólnie dla osiągnięcia celów, które ich łączą, i konkurują ze sobą, gdy cele są sprzeczne. I z tych pozycji zakłada, że warto raczej krytycznie odnieść się do standardowych akademickich definicji polityki i władzy. [2].
Za podstawowę nowożytnych definicji polityki uchodzą teorie Maksa Webera, twierdzącego, że polityka to dążenie do udziału we władzy lub do wywierania wpływu na podział władzy, czy to między państwami, czy też w obrębie państwa, między grupami ludzi, jakie to państwo tworzą[3]. I uściślającego wcześniejsze definicje konstatacją, iż istotną właściwością polityki jest "odwoływanie się do przemocy", bo w sferze stosunków politycznych "groźba przemocy i, ewentualnie, jej zastosowanie jest jednak swoistym środkiem, a zawsze ultima ratio, gdy inne środki zawiodą"[4]. Definicja ta jest o tyle uniwersalna, że akcentuje dwa wymiary polityki: wewnętrzny (wewnątrzpaństwowy) i zewnętrzny (międzypaństwowy). Ze względu na upływ czasu od powstania tej definicji (1. połowa XX wieku), dziś należało by ją uzupełnić o stosunki państw narodowych z organizacjami międzynarodowymi i o stosunki między tymi organizacjami i w ich obrębie (zwłaszcza w kontekście Unii Europejskiej).
W politologii funkcjonują współcześnie różne, także wzajemnie sprzeczne definicje polityki. W amerykańskiej literaturze popularne jest definiowanie polityki jako sztuki bycia wybieranym (zdobywania władzy). Inne definicje zakladają, iż "Polityka" to stosunek między tym, co rząd próbuje robić, a tym, co się naprawdę dzieje [wg. Michaela Roskina, Roberta Corda, Jamesa Medeirosa i Waltera Jonesa Political Science.An Introduction wyd. amerykańskie 1997, wyd. polskie pt. Wprowadzenie do nauk politycznych, Poznań 2001]. Leszek Sobkowiak w Leksykonie politologii pod redakcją Andrzeja Antoszewskiego i Ryszarda Herbuta [wyd. V, Wrocław 1999] ukazuje pięć ujęć polityki; że jest to orientacja formalnoprawna, czyli polityka to działalność instytucji państwowych (aparatu państwowego), podejście behawioralne czyli dowolny układ stosunków społecznych, w których występuje wyraźna obecność kontroli, wpływu, władzy lub autorytetu (za: R.A. Dahl, Modern Political Analysis, Prentice Hall 1991), orientacja funkcjonalna rozumiana jako funkcja systemu społecznego zapewniająca jego rozwój poprzez rozwiązywanie konfliktów, podejście racjonalne podejmowanie decyzji w ramach procesu sprawowania władzy i gry o władzę, w którym biorą udział rozmaite podmioty, stanowisko postbehawioralne przez które polityka rozumiana jest jako służba dążąca do zmniejszenia, czy też usuwania ograniczeń w zaspokajaniu potrzeb ludzi.
Definicja prof Kazimierza Opałka: Działalność wytyczona przez ośrodek decyzji sformalizowanej grupy społecznej (organizacji), zmierzająca do realizacji ustalonych celów za pomocą określonych środków[5].
Źródła
- ↑ Mariusz Gulczyński: Nauka o polityce, Wydawnictwo Druktur, Warszawa 2007, ISBN 83-60197-49-3
- ↑ Stephen D. Tansey: Nauki polityczne, Poznań 19957
- ↑ Max Weber: Polityka jako zawód i powołanie, Kraków 1998
- ↑ Max Weber: Gospodarka i społeczeństwo, Warszawa 2002
- ↑ Kazimierz Opałek: Zagadnienia teorii prawa i teorii polityki, Wydawnictwo PWN, Warszawa, ISBN 8301061715
Sprawdź również
Definicja słownikowa w Wikisłowniku
Cytaty w Wikicytatach
Grafiki i media na Wikimedia Commons
Wiadomości na WikinewsLosowe 3 dowcipy
Figi są to owoce, składające się z bardzo drobnych cząsteczek maku.
Śmieszne teksty z zeszytów szkolnych
Brunetka i blondynka rozmawiają o swoich chłopcach: - Wczoraj w nocy miałam trzy orgazmy pod rząd - chwali się brunetka. - To nic. Ja miałam ich trzydzieści - mówi blondynka. - Rety nie wiedziałam, że on jest taki dobry! - Och, miałaś na myśli z jednym facetem ?!
Kawały o blondynkach - sztuczna inteligencja ;-)
Chruszczow przyjechał do kołchozu. - Dobrze wam się żyje? - zażartował Chruszczow. - Dobrze! - zażartowali kołchoźnicy.
Kawały o Rosjanach
Wiadomości powiązane z
Szef PiS atakuje szefa MSZ: Kaczyński: Sikorski z zemsty ujawnił rozmowę
Nie cichnie burza po ujawnieniu relacji z tajnej rozmowy prezydenta Lecha Kaczyńskiego i szefa polskiej dyplomacji Radosława Sikorskiego. Teraz oliwy do ognia dolewa prezes PiS. "To Sikorski dał przeciek z tajnej rozmowy. Zrobił to w zemściequot; - oświadczył Jarosław Kaczyński.
Więcej: http://www.dziennik.pl/polityka/article211079/Kacz ynski_Sikorski_z_zemsty_ujawnil_rozmowe.html#reqRs s.
Zabrakło dobrej woli: Znak pokoju nie połączył Kaczyńskiego i Wałęsy
Podczas przekazywania znaku pokoju podczas mszy za duszę profesora Bronisława Geremka, prezydent Lech Kaczyński podał rękę stojącym za nim byłym prezydentom Ryszardowi Kaczorowskiemu i Aleksandrowi Kwaśniewskiemu. Ominął jednak Lecha Wałęsę - zauważył onet.pl.
Więcej: http://www.dziennik.pl/polityka/article211054/Znak _pokoju_nie_polaczyl_Kaczynskiego_i_Walesy.html#re qRss.
Po spotkaniu Sikorski-Fried: Bliżej do tarczy antyrakietowej w Polsce?
To miała być niezwykle ważna rozmowa na temat warunków, na jakich Amerykanie mogliby w Polsce zainstalować swoją tarczę antyrakietową. Jednak szef polskiej dyplomacji po spotkaniu z Danielem Friedem był lakoniczny. "Mamy kolejne zbliżenie" - tylko tyle zdradził.
Więcej: http://www.dziennik.pl/polityka/article211012/Bliz ej_do_tarczy_antyrakietowej_w_Polsce_.html#reqRss.
Tak platforma chce odpolitycznić prokuraturę:: Supersędzia będzie kontrolował prokuratorów
Czterystu supersędziów będzie kontrolować każdy krok prokuratorów - oto pomysł Platformy Obywatelskiej na reformę wymiaru sprawiedliwości, do jakiego dotarł dziennik "Polska". Zakłada on, że niezależny i trudny do usunięcia sędzia urzędujący w prokuraturze będzie czuwał, by prokuratorzy nie ulegali politycznym naciskom.
Więcej: http://www.dziennik.pl/polityka/article210923/Supe rsedzia_bedzie_kontrolowal_prokuratorow.html#reqRs s.
Prokurator nagle... idzie na urlop: Zmiana śledczego w sprawie Karnowskiego
Aferą z prezydentem Sopotu zajmie się inny, niż dotychczas, prokurator. Podobno zmiana jest chwilowa, bo jest sezon urlopowy i śledczy zajmujący się sprawą Jacka Karnowskiego (PO) jedzie na wakacje - pisze dziennik "Polska". Ale nieoficjalnie mówi się, że ten prokurator miał zbyt małe doświadczenie.
Więcej: http://www.dziennik.pl/polityka/article210884/Zmia na_sledczego_w_sprawie_Karnowskiego.html#reqRss.
Amerykański polityk dementuje plotki: Asmus: Nie jestem krewnym żony Sikorskiego
Żona ministra Radosława Sikorskiego nie jest stryjeczną siostrą ani w ogóle krewną Rona Asmusa. O domniemanych rodzinnych związkach polskiego ministra z amerykańskim politykiem, o którego Sikorskiego wypytywał prezydent, napisał "Nasz Dziennik". Ale Asmus zaprzecza. "Jestem tylko przyjacielem rodziny ministra" - ucina wszelkie spekulacje w rozmowie z dziennikiem.pl.
Więcej: http://www.dziennik.pl/polityka/article210885/Asmu s_Nie_jestem_krewnym_zony_Sikorskiego.html#reqRss.
Dni Waszczykowskiego policzone: Sikorski zwolni negocjatora tarczy
Ostatni wiceminister w MSZ z czasów rządu PiS straci stanowisko. Co ważniejsze, Witold Waszczykowski od wielu miesięcy negocjował umieszczenie w Polsce tarczy antyrakietowej. Był jej zwolennikiem. I przez to naraził się ministrowi Radosławowi Sikorskiemu.
Więcej: http://www.dziennik.pl/polityka/article210880/Siko rski_zwolni_negocjatora_tarczy.html#reqRss.
Były prezydent odpowiada posłance: Wałęsa przeprasza za Szczypińską
Przepraszam, że miałem w "Solidarności" takich działaczy jak Jolanta Szczypińska. Jej zasługi w walce o wolność ograniczyły się do siedzenia cicho jak myszka pod miotłą - mówi "Faktowi" były prezydent Lech Wałęsa. To reakcja na oświadczenie posłanki PiS, która jako była opozycjonistka skrytykowała legendę "Solidarności".
Więcej: http://www.dziennik.pl/polityka/article210709/Wale sa_przeprasza_za_Szczypinska.html#reqRss.
W Sejmie będą dyskutować:: PiS o drożyźnie, a PO o dotacjach dla partii
Platforma Obywatelska w pośpiechu powraca do swojego sztandarowego pomysłu zakazu finansowania partii politycznych z budżetu państwa. Ostro sprzeciwia się temu koalicyjne PSL. Jak dowiedział się DZIENNIK, premier Donald Tusk zażądał, by odpowiedni projekt ustawy trafił pod obrady Sejmu jeszcze w tym tygodniu. "To temat zastępczy" - grzmi opozycja, która chce w tym czasie rozmawiać o drożyźnie.
Więcej: http://www.dziennik.pl/polityka/article210836/PiS_ o_drozyznie_a_PO_o_dotacjach_dla_partii.html#reqRs s.
Politycy wracają do negocjacji: USA gotowe na ustępstwa w sprawie tarczy
Ten tydzień może być przełomowy dla tarczy antyrakietowej w Polsce. Według informacji DZIENNIKA, Stany Zjednoczone są bliskie spełnienia naszych dwóch głównych postulatów: umieszczenia na stałe w Polsce Patriotów oraz politycznych gwarancji bezpieczeństwa. Dziś z szefem MSZ Radosławem Sikorskim spotka się Daniel Fried, a w środę negocjator Stephen Mull przedstawi propozycje dotyczące modernizacji armii.
Więcej: http://www.dziennik.pl/polityka/article210838/USA_ gotowe_na_ustepstwa_w_sprawie_tarczy.html#reqRss.
Człowiek-drzewo przeszedł 9 operacji, może jeść i pisać
Indonezyjczyk nazwany człowiekiem-drzewo przeszedł szereg skomplikowanych operacji polegających na usunięciu narośli z jego dłoni i innych części ciała. Lekarze wycięli 6 kg brodawek, ciało pacjenta zostało już w 95% od nich uwolnione - donosi Reuters.
Rodzice zapłacą mandat za wagary swoich dzieci
Bardziej ryzykowne niż dotąd będzie wagarowanie - ostrzega "Rzeczpospolita". Rodzice starszych uczniów opuszczających lekcje muszą się liczyć z wizytą policji, a nawet karą pieniężną.
Uwaga amatorzy kadzidełek! Ich dym jest rakotwórczy
Wieloletnie wdychanie aromatycznego dymu z kadzidełek grozi zachorowaniem na raka dróg oddechowych. Nie podnosi jednak ryzyka raka płuc.
Neandertalczycy nie byli mniej inteligentni od homo sapiens
Neandertalczycy, wymarli około 30 tys. lat temu kuzyni człowieka współczesnego, wytwarzali równie dobre narzędzia, jak te produkowane wówczas przez ludzi. Neandertalczycy wyginęli więc nie dlatego, że przegrali w technologicznej rywalizacji z ludźmi - przekonują naukowcy w artykule opublikowanym w "Journal of Human Evolution".
Czy dojdzie do ekshumacji zwłok gen. Sikorskiego?
Andrzej Przewoźnik, sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa twierdzi, że Rada jest przygotowana do przeprowadzenia ekshumacji zwłok generała Władysława Sikorskiego. Czeka tylko na decyzję. Powinien podjąć ją premier - wskazuje "Dziennik Polski".
W krowach jest coś magnetycznego
Krowy na pastwisku ustawiają się względem pola magnetycznego - informuje "New Scientist".
W Polsce 80% wcześniaków umiera w 1 miesiącu życia
W Polsce 80% wcześniaków umiera w pierwszym miesiącu życia. To jeden z najgorszych wskaźników w Unii Europejskiej.
"Rosja nie umie zmierzyć się z własną przeszłością"
Rosja, jej elity i część społeczeństwa nie są w stanie zmierzyć się z własną przeszłością - powiedział historyk IPN, dr Witold Wasilewski, zajmujący się historią zbrodni katyńskiej, w tym tzw. kłamstwem katyńskim.
Dlaczego ludzie potrzebują snu?
Sen jest zjawiskiem powszechnym w świecie zwierząt i zarazem bardzo tajemniczym. Część naukowców sądzi, że służy on po prostu odpoczynkowi organizmu. Jednak autorzy artykułu na łamach najnowszego numeru tygodnika "Public Library of Science" uważają, że mózg potrzebuje snu do takich ważnych funkcji, jak zapamiętywanie czy zapominanie.
Spłonęło 100 tys. podręczników szkolnych
W środkowym Afganistanie spłonęło około 100 tysięcy nowych podręczników szkolnych, kiedy zbrojni napastnicy dokonali ataku na wiozący je konwój - podało afgańskie ministerstwo oświaty.
G:12,M:2,Y:13